بِسْمِ اللهِ الـرَّحْمَنِ الـرَّحِيـم
الـــــسَّـــــلاَمُ عَـــــلَـــــى
مَهْدِيِّ الْأمَمِ وَ جَامِعِ الْكَلِم
حکم نمازهای مردی نمیدانسته
نماز با طلا حرام است
سؤال:
حکم مردی که نمیدانسته نماز با لباس طلا و طلای زینتی باطل است و سالها نماز چنین خوانده چیست؟
پاسخ:
مطابق با فتوای مراجع عظام تقلید «پوشیدن طلا و زیور آلات طلا مثل حلقۀ طلا یا انگشتر طلا به دست کردن برای مردان، چه در حال نماز و چه غیر نماز، حرام است و نماز خواندن با آنها باطل است.»
اما اگر مردی آگاهی به حکم نداشته دو حالت دارد:
{۱} جاهل قاصر بوده،
جاهل قاصر یعنی کسی که: واقعاً حکم را نمیدانسته یا دسترسی به حکم نداشته است.
در این صورت نمازهای گذشته محکوم به صحت است و قضا هم ندارد.
{۲} جاهل مقصّر بوده.
جاهل مقصّر یعنی کسی که: میتوانسته حکم را یاد بگیرد ولی در یاد گیری کوتاهی کرده است.
در این صورت نمازهای گذشته باطل است و باید مجدداً نمازها را بخواند.
تشخیص جاهل قاصر و جاهل مقصّر:
تشخیص جاهل قاصر و جاهل مقصّر بسیار مهم است؛ زیرا حکم قضا شدن یا نشدن نمازها به این دو موضوع برمیگردد.
تعریف فقهی جاهل قاصر و مقصّر:
جاهل قاصر (معذور شرعی) یعنی شخصی که واقعاً تقصیری در ندانستن نداشته است.
لذا فقها میفرمایند:
الجاهل القاصر هو من لا یتمکن من التعلّم أو لا یلتفت إلى جهله.
یعنی جاهل قاصر کسی است که توان یادگیری موضوع یا مسأله را نداشته یا اصلاً متوجه نبوده چنین حکمی وجود دارد.
نمونههای جاهل قاصر مانند:
{۱} اصلاً نمیدانسته مرد نباید با طلا نماز بخواند.
{۲} از کودکی دیده مردها انگشتر طلا دارند و احتمال حرمت نمیداده.
{۳} فکر میکرد فقط پوشیدن طلا اشکال دارد نه نماز.
{۴} در محیطی بوده که این مسئله مطرح نبوده.
{۵} احتمال نمیداده مسئلهای شرعی داشته باشد.
در این حالت: نمازهای گذشته صحیح است و قضا ندارند.
جاهل مقصّر (غیر معذور شرعی) یعنی شخصی که میتوانسته حکم را یاد بگیرد ولی کوتاهی کرده است.
فقها میگویند:
الجاهل المقصّر من کان متمکناً من التعلّم و ترک ذلک.
نمونههای جاهل مقصّر مانند:
{۱} میدانسته احکام لباس نماز مهم است ولی سؤال نکرده.
{۲} شک داشته شاید طلا برای مرد اشکال داشته باشد.
{۳} رساله یا دسترسی به عالم داشته اما اهمیت نداده.
{۴} شنیده بوده طلا برای مرد حرام است ولی تحقیق نکرده.
در این حالت: نمازهای گذشته باطل است و باید قضا شوند.
نکته:
فقها معمولاً میفرمایند: در بسیاری از مردم، مخصوصاً مسائل غیرمشهور، اصل بر قاصر بودن است مگر اینکه تقصیر روشن باشد.
یعنی صرف اینکه سالها سؤال نکرده، لزوماً مقصّر محسوب نمیشود.
بنابراین:
در استفتائات دفاتر مراجع معمولاً چنین پاسخ داده میشود:
اگر شخص بگوید: «اصلاً نمیدانستم نماز با طلا باطل است» حکم میکنند: نمازهای گذشته صحیح است.
نتیجه:
اگر این مرد؛ واقعاً حکم را نمیدانسته و احتمال اشکال هم نمیداده؛ نمازهای گذشته صحیح است و هیچ قضایی بر عهده ندارد و فقط از الآن باید طلا را ترک کند.
تاریخ به روزرسانی: چهارشنبه, ۶ اسفند ۱۴۰۴